wtorek, 24 września 2013

Gietrzwałd i lokacje Kopernika Warmiaka

Z reguły jesień zaczynam od pobytu w Gietrzwałdzie. Tak jest i w tym roku. Mgły, poranne bicie dzwonów, soczysto-zielone pola i zimne krople rosy, które moczą łapy biegnącym gdzieś w oddali psom. A za rogiem czuć już wspaniały zapach, rześki i mokry, okraszony opadłymi jabłkami, orzechami, pieczonymi ziemniakami oraz dymem z wiejskich kominów. Po raz pierwszy czekam na jesień, na spokój i odpoczynek, który z nią nadejdzie. Zacznie się też melancholia oraz myślenie o przeszłości. Wspominanie tych, którzy odeszli i rodzinne opowieści przy kominku w długie wieczory... Nadchodzi czas by się zatrzymać.
Sanktuarium Maryjne w Gietrzwałdzie
Chałupa z XIX wieku zbudowana z belek drewnianych na zrąb w jaskółczy ogon. Dach dwuspadowy kryty dachówką, szczyt w części górnej o konstrukcji szachulcowej. Podmurówka wykonana jest z cegły. To jedna z kilku zabytkowych chałup warmińskich.
Aleja prowadząca do źródełka i fakty - wiadomo, Kopernik był Warmiakiem. Na Warmii spędził 40 lat. Najdłużej, bo łącznie aż 29 lat mieszkał we Fromborku. Do tego należy dodać siedem lat w Lidzbarku Warmińskim oraz ponad cztery na olsztyńskim zamku (1516-1519, 1520-1521). I co na to Toruń? W zbiorach archiwum Kapituły Warmińskiej we Fromborku znajduje się autentyczny rękopis wielkiego uczonego - tzw. Locationes mansorum desertorum („Lokacje Łanów Opuszczonych”). Zapisy dotyczyły transakcji majątkowych chłopów, przede wszystkim osadzania ludności na opuszczonych gruntach. Kopernik został administratorem dóbr kapituły 8 listopada 1516 r. Podróżował po Warmii bardzo intensywnie, często zimą i wczesną wiosną, odbywając łącznie 71 podróży. Na Warmii założył: Bartąg, Brąswałd, Dywity, Gietrzwałd, Gryźliny, Gutkowo, Jaroty, Jonkowo, Kieźliny, Klebark Mały i Wielki, Kumajny, Likusy, Linowo, Lubiankę, Łajsy, Łoźnik, Ługwałd, Łupstych, Mątki, Miłkowo, Myki, Naglady, Naterki, Osetnik, Pełty, Pistki, Pluski, Porbady, Radziejewo, Redykajny, Skajboty, Słupy, Spręcowo, Stare Kawkowo, Stękiny, Sząbruk, Tomaszkowo, Wołowno, Wopy, Wójtowo, Zalbki. Począwszy od drugiej połowy XIII w. kapituła była właścicielem dóbr ziemskich obejmujących trzecią część całego obszaru Warmii. Miała zatem wszelkie prawa do dysponowania ziemią. Od końca XIII w. lokowała na swych gruntach osadników, głównie chłopów, zakładając wsie czynszowe. Było to trudne zadanie, wymagające ogromnej pracowitości i swoistego zmysłu menedżerskiego. Te cechy posiadał Mikołaj Kopernik.

Gietrzwałd to gminna wieś na Warmii, kilkanaście kilometrów od Olsztyna, znana w całym kraju z objawień Matki Boskiej, oficjalnie uznanych przez Kościół Katolicki.
Objawienia gietrzwałdzkie miały miejsce od 27 czerwca do 16 września 1877 roku. Głównymi wizjonerkami były: trzynastoletnia Justyna Szafryńska i dwunastoletnia Barbara Samulowska. Matka Boska ukazała się przed kościołem i przemówiła do dzieci po polsku. Był to wyraźny znak dla Warmiaków. „Skoro Przenajświętsza Panienka przemówiła do dzieci warmińskich po polsku to grzechem jest jeśli ktokolwiek języka ojczystego jako daru Bożego się wyrzeka!” - mówili mieszkańcy żyjący pod zaborami. W ten sposób Warmia oparła się germanizacji.

56 komentarzy

  1. Zaglądam tu czasami jak wracam od Marysi-Smoczyska. Piękne zdjęcia - szczególnie podoba mi się z siatką- parkanem na środku pola. Czy dobrze zrozumiałam, że jesteś zakochany w swojej małej ojczyźnie - Warmi???
    Będętu nadal z pewnością zaglądać.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Miło mi, zapraszam częściej. Mieszkam na Warmii i nie da jej się nie wielbić, jest piękna :)

      Usuń
  2. Fantastycznie krzewisz widoki i wiadomości o ziemi warmińskiej zdjęcia wspaniałe pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  3. mamOczy24/9/13

    BÓG nie wszystko objawia ludziom a także Świętym, bo gdyby tak było to tuż po śmierci JEZUSA już byłyby znane wszystkie Litanie, Koronki, Modlitwy, Pieśni itd.itp..
    Pod koniec 1982 roku Matka Boża posługując się mową wewnętrzną (Locutio cordis) zwróciła się do dwóch dziesięcioletnich dziewczynek Jeleny i Marijany Vasilj. Od 1983r. do 1987r. Gospa przekazywała przez nie wskazówki ruchowi modlitewnemu, który powstał na początku objawień. Jednakże nie należy łączyć dziewcząt z fenomenem Medziugorja ponieważ te osoby nie widzą Matki Bożej. Mają one charyzmat, zwany lokucją. Oznacza to, że podczas modlitwy słyszą wewnętrznie głos lub mają wewnętrzne wizje. Usłyszane w ten sposób orędzia nie są przeznaczone dla całego świata. Nie można dokonywać porównań co do dokładności przekazywanej poprzez nie treści z treściami, które poznajemy dzięki przekazowi sześciorga widzących. W podobnym przekazie mogą bowiem nieraz występować poważne błędy jak to się stało w przypadku św. Katarzyny ze Sieny. Miała ona podać, że Maryja nie jest Niepokalanie Poczęta. Dlatego też Centrum Informacyjne Mir Medjugorje nie publikuje orędzi usłyszanych przez Jelenę i Marijanę. “

    OdpowiedzUsuń
  4. Pokazujesz to, co lubię, wieś, pagórki, polne ścieżki. Cudne zdjęcia. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  5. Przepiękna ta chałupa na 2 zdjęciu! a do tego światło ją tak ładnie ozłociło:) pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Takie światło tylko o wschodzie, 6:12 :) Pozdrawiam :)

      Usuń
  6. Piękne miejsce na rozpoczęcie jesieni.
    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Prawda, za dwa tygodnie będzie żółto, to dopiero widok. Pozdrawiam :)

      Usuń
  7. Ładnie przedstawiłeś tę okolicę i trochę przypomniałeś mi o naszym wielkim uczonym...
    No właśnie, ale co Toruń powie na te ponad 40 lat na Warmii. :-)
    Pzdr.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Toruń niech się wstydzi, przecież Kopernik był Warmiakiem :)

      Usuń
  8. Wspaniałe zdjęcia, zawsze gdy jestem w pobliżu zachwycam się nad pięknem Warmii. Wstyd się przyznać, ale do Gietrzwałdu przyjechałam dopiero po 15 latach od przeprowadzki do Olsztyna :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W tym miejscu rzeczywiście jest pięknie. Ja bywam w Gietrzwałdzie kilka razy w roku, ale to taka moja ucieczka od normy :)

      Usuń
  9. Pozdrawiam Cie i jak zwykle jestem zachwycona...
    Serdecznosci
    Judyta

    OdpowiedzUsuń
  10. Gietrzwałd, ciągle w moich planach.
    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  11. krakowianka24/9/13

    piękne sa te pola na Warmii...a chmury chyba Ciebie już wypatrzyły,bo układają się jako wspaniałe tło do zdjęć.....P, masz z nimi jakieś układy...haha,bo są wspaniałym dopełnieniem całości...
    pozdrawiam miło..

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też się zastanawiam nad chmurami. Jak dotarłem do Gietrzwałdu było niezmiernie deszczowo, ale po chwili nastąpił taki widok. Pozdrawiam :)

      Usuń
  12. Cudne zdjęcia, jak zawsze zresztą :)
    Szczególnie podoba mi się ta chatka, przy okazji
    dowiedziałam się więcej o Warmii i o tym,
    że Kopernik był Warmiakiem.

    Pozdrawiam serdecznie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chatka wspaniała, jedna z kilku zabytkowych na Warmii. Pozdrawiam :)

      Usuń
  13. Byłam tam przed laty i bardzo miło wspominam Gietrzwałd.

    OdpowiedzUsuń
  14. O widzisz - ja z astronomią mam niewiele wspólnego, ale zawsze chętnie chłonę wszelkie informacje o Koperniku-menedżerze (bo przecież nie biznesmenie, bo nie na własny rachunek działał). Człowiek renesansu, wyprzedzający swoją epokę, albo i dwie.
    PS. Handlowy zmysł miał po tatusiu? ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zapewne, tatuś miał "łeb" na karku. :)

      Usuń
  15. Mnie ciągle zachwycają nazwy miejscowości na Warmii . Jakieś Gryźliny, Bartąg, Brąswałd, Dywity....Naterki, Pluski... Piękne i często jaćwieskie;)))
    Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Są też Pokrzywy, Kurki, Pupki, Zgniłocha i Zazdrość... Pozdrawiam :)

      Usuń
    2. Kurki i Pupki znam z relacji połówki ;)
      :)

      Usuń
  16. Lubię takie wiejskie widoki, pola, łaki... a chałupa - rewelacyjna!

    Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń
  17. TY to wiesz jak za serce kadrem ująć Zbyszku !!!

    OdpowiedzUsuń
  18. Kiedyś byłam w tym sanktuarium. Jeśli chodzi o Kopernika - cóż, jestem Torunianką - dużo tu Kopernika, ale jako lokalna patriotka nie będę tego tematu rozwijać. Serdecznie pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O tak, patriotyzm to podstawa :) Pozdrawiam

      Usuń
  19. Fotki mistrzowskie. Oddające prawdę o tym miejscu. Bywałem tu. Tekst o Koperniku super. Ze wstydem przyznam, ze wiedziałam z 10% tego tekstu. I dlatego bardzo lubię BLOGI REGIONALNE. To kopalnia wiedzy o Polsce i Polakach.
    Dziękuję .
    Pozdrawiam zaś niezmiennie z Mazowsza

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Uczymy się od siebie i to mnie cieszy. Po to są blogi regionalne, żeby poznawać Polskę lokalną. Pozdrawiam, Vojtku :)

      Usuń
  20. Piękne miejsce - uwaga odnośnie Kopernika że był Warmiakiem - jak najbardziej trafna!

    OdpowiedzUsuń
  21. Ale to piękne!!!! :D
    pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  22. Fantastyczne miejsca:) A jakie piękne:) Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
  23. Fantastyczne miejsca:) A jakie piękne:) Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
  24. Gietrzwałd znam dobrze, jest bliski memu sercu wiec muszę powiedzieć że w Twoim obiektywie wygląda naprawdę przepięknie. Serdeczne pozdrowienia z Ostródy!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Miło mi, pozdrawiam, dziś ze Stoczka Klasztornego :)

      Usuń
  25. Na Blog Forum to się muszę zakwalifikować. Jeśli mnie przyjmą to pojadę oczywiście. I wtedy po Ciebie mogę wpaść:)
    Muszę gdzieś te kilometry robić. Bo do pracy jeżdżę metrem:)
    Bardzo oczekuję tego urlopu........
    Pozdrawiam serdecznie

    Przepiękna chata na drugiej fotce. I chmury na fotce ostatniej po prawej stronie. S\ą u Was grzyby????????
    Pyta Vojtek

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To przyłączam się, zapraszam do Olsztyna.
      W mojej okolicy grzybów brak. Ale na Mazurach to i owszem. Pozdrawiam :)

      Usuń
    2. Odpowiadam z Mazur. Są grzyby ale nie jest to jakaś nadzwyczajna obfitość. Z racji mojej pracy jeżdżę po okolicznych wioskach i słyszę od miejscowych ludzi, że jak dotąd najwięcej jest maślaków.

      Usuń
    3. Wróciłem właśnie z grzybobrania z okolic Stoczka i mam mnóstwo podgrzybków i prawdziwków, kilka kurek i zielonek. No, chyba będzie tego z 3,5 kg. Dla mnie to wysyp, bo zbytnio się nie nachodziłem. Wszystko zdrowe i dorodne, relacja niebawem :) Pozdrawiam

      Usuń
  26. Zdjęcia cudowne. Zachwycałam się tymi widokami na żywo jeszcze nie tak dawno, nie dało się inaczej - też uwieczniłam:)
    ... zieleń tam szczególna, a chata rzeczywiście wrażenie robi, mnie się potem przyśniła.
    Pozdrawiam serdecznie:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam też inne warmińskie chałupy np. w Giławach, Kabornie, Skolitach, Kwiecewie czy Marcinkowie. Rzeczywiście są piękne. Pozdrawiam :)

      Usuń
    2. Zapamiętam, kto wie czy nie skręcę do którejś z tych miejscowości,kiedy znów przyjadę na Warmię:).
      Myślałam o Koperniku i jego umiejętnościach administratora i żeby tylko! Bardzo ciekawa postać dla Twojego miasta.
      Pozdrawiam:)

      Usuń
    3. Widać, że Warmia przyciąga swoim pięknem i prostotą, to cieszy. Zapraszam i pozdrawiam.

      Usuń
  27. Przepiękne zdjęcia!
    Wspomnienie o Koperniku bardzo ciekawe.
    Pozdrawiam bardzo cieplutko:)))

    OdpowiedzUsuń
  28. Gratulacje. Ja grzybiarzem nie jestem. Ale po lesie jak najbardziej lubię się przejść. Grzyby zbierał ojciec i siostra zbiera. No i koledzy z pracy. Jak będę teraz na Półwyspie Helskim to zobaczę czy grzyby są. Bo kiedyś tam na wakacjach zbieraliśmy. I nasza gospodyni Kaszubka sprawdzała je.
    Pozdrawiam :)
    Ps. Oprócz pięknych fotek u Ciebie jest nauka naszej historii ojczystej. I dlatego to jest bardzo ciekawe. twój blog

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też nie zbieram grzybów, ale tu same wpadały do koszyka, bo było ich dużo :) Dziękuję, pozdrawiam.

      Usuń
  29. Znam wiele zasług Mikołaja Kopernika, ale o tym, że założył tyle miejscowości, dowiaduję się z Twojego bloga. O objawieniu w Gietrzwałdzie też nie słyszałam.
    Serdecznie pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czyli sprawdza się powiedzenie, że uczymy się całe życie :) Pozdrawiam

      Usuń
  30. Piękne zdjęcia, Zbyszku, jak zawsze.
    Naprawdę masz to oko dobrego fotografa.
    Kopernik: zawsze i wszędzie ciekawa, barwna postać.

    Pozdrawiam, j.

    OdpowiedzUsuń
  31. ewa77716/10/13

    Kocham Gietrzwałd. Byłam tam ze dwadzieścia razy. Piękne zdjęcia:)

    OdpowiedzUsuń

| Copyright © 2007/17 Kochamy Warmię |