Braniewo i wieża bramna, czyli najstarsze miasto i najstarsza budowla na Warmii. Dawniej była częścią zamku biskupów warmińskich, który wzniesiono jako pierwszy zamek przez biskupów na tych terenach. Początki jej budowy sięgają roku 1273, gdy po stłumieniu trzeciego powstania pruskiego zdecydowano się na nową lokację Braniewa i wzniesienie w obrębie miasta twierdzy.
Zbudowana wraz z zamkiem po drugiej połowie XIII w., wieża gotycka, usytuowana na planie kwadratu, trzykondygnacyjna. Murowany zamek biskupi powstał za rządów biskupa Henryka I Fleminga w latach 1278-1300. Posiadał własne mury obronne i baszty. Miasta oraz zamku broniła szeroka fosa, utworzona dzięki wykorzystaniu starorzecza Pasłęki, sam natomiast zamek oddzielała od miasta węższa fosa. Zachowana wieża znajdowała się między zamkiem głównym a przedzamczem. Dolna część gotyckiej wieży pochodzi z czwartej ćwierci XIII w., wyższa z lat 1320-1330, ostatnia z XVII w. Wieńczące ją ozdobne gzymsy pochodzą z czasów budowy szkoły (1873 r.). Wzniesiona na kamiennej podmurówce, z widocznym ostrołukowym przejazdem bramnym. Elewacje noszą ślady licznych przekształceń. W zachodnim narożniku znajdowały się murowane, kręcone schodki, które prowadziły na obiegającą wnętrze galeryjkę utworzoną w grubości murów wieży. W głównej północnej wnęce kaplicy pw. św. Andrzeja wmurowana była, pochodząca prawdopodobnie z XVII w., tablica z piaskowca z herbem biskupa Szymona Rudnickiego. Tablica zaginęła w latach 90' XX w. W wyniku ostatniej wojny runęło sklepienie gwiaździste kaplicy. Zrekonstruowano je w 1960 r. Od tamtej pory obiekt ulegał stopniowej destrukcji. W latach 2018-2020 wieża bramna została odrestaurowana.
.jpg)
.jpg)
