Gietrzwałd leży na historycznej Warmii, około 20 km na południowy zachód od Olsztyna, przy drodze krajowej nr 16. Wieś została lokowana 19 maja 1352 roku przez kapitułę warmińską. Nazwa pochodzi od imienia pierwszego sołtysa – Dytryka. Gietrzwałd jest słynnym w Polsce i na świecie katolickim sanktuarium. W 1877 roku miały tu miejsce objawienia Matki Bożej, która przemówiła po polsku do dwóch dziewczynek: Justyny Szafryńskiej i Barbary Samulowskiej. Centralnym punktem miejscowości jest neogotycka Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, posiadająca tytuł bazyliki mniejszej. Przez wieki miejscowość była ważnym ośrodkiem polskości i obrony języka polskiego na Warmii, m.in. dzięki działalności księgarni Andrzeja Samulowskiego.
