niedziela, 30 września 2012

Dobre Miasto. O bazylice, baszcie, wieży i odnawianej kapliczce

Spacer po Dobrym Mieście, zakupy ręcznie pakowanych krówek w fabryce słodyczy, ogromna pizza przy rondzie i karmienie kaczek nad Łyną. Czyli luz, bluz, w niebie same dziury...
Budowę gotyckiej kolegiaty pw. Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych rozpoczęto około 1359 roku. To druga co do wielkości świątynia Warmii, od 19 maja 1989 r. posiada tytuł Bazyliki Mniejszej. Wewnątrz znajduje się rzeźba Madonny z XV wieku oraz późnobarokowy ołtarz z 1748 roku.
Baszta Bociania to jedyny dobrze zachowany dobromiejski fragment średniowiecznych murów obronnych. Została odremontowana w latach 1970 - 1973. Obecnie mieści się tu siedziba Oddziału Stowarzyszenia Społeczno - Kulturalnego "Pojezierze" oraz muzeum historii Dobrego Miasta. Nazwa wywodzi się od gniazdujących na szczycie bocianów, których w tym roku niestety nie było.
Wieża ciśnień została wybudowana w 1905 roku wraz z ujęciem wody i miejską siecią wodociągową. Wewnątrz znajduje się zbiornik z blachy stalowej o pojemności 150 m3. Wysokość wieży wynosi ok. 32 m. Od roku 1996 obiekt figuruje w rejestrze zabytków.
Dobre Miasto leżące na Warmii znajduje się 25 km od Olsztyna. Ta licząca około 11.000 mieszkańców miejscowość, zlokalizowana jest na wyspie pomiędzy ramionami rzeki Łyny. Nazwa miasta najprawdopodobniej wywodzi się od pruskiego słowa gudde oznaczającego krzak, zarośla. Dobre Miasto zostało założone na początku XIV wieku na miejscu osady Prusów. Prawa miejskie otrzymało 26 grudnia 1329 roku. W latach 1466-1772 znajdowało się w granicach Rzeczypospolitej. W czasie wojny z Krzyżakami okupowane było przez wojska wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna, które obrabowały skarbiec kolegiaty. W latach 1626-1629 trwała okupacja wojsk szwedzkich. Decydujące znaczenie dla rozwoju miasta miało przeniesienie tu Kapituły Kolegiackiej. W ciągu kilkudziesięciu lat kanonicy wybudowali kościół, odpowiadający rangą kapitule, szkołę parafialną oraz szpital. Wraz z budową kolegiaty zaczęto wzmacniać obwarowania miejskie. W XIX wieku przez około 30 lat Dobre Miasto było miastem powiatowym. Przeżyło wówczas okres intensywnego rozwoju. Powstało tu wiele fabryk oraz małych zakładów. W czasie II wojny światowej wojska radzieckie zniszczyły prawie 65% miasta.
Kapliczki to chyba najbardziej rozpoznawalny element warmińskiego krajobrazu. Akurat przebiega renowacja niektórych z nich. Na Warmii jest ok. 1600 kapliczek. Większość datowana jest na II połowę XIX i z początek XX w. Piętnaście powstało w XVII stuleciu, a pięćdziesiąt w XVIII. Najstarsza zachowana na Warmii kapliczka znajduje się w Dobrągu koło Barczewa  i powstała w 1601 roku. Można je znaleźć na rozstajach dróg, przy kościołach oraz w przydomowych podwórkach. Około 240 kapliczek zostało wpisanych do rejestru zabytków i znajduje się pod ochroną. Na zdjęciach renowacja kapliczki w Dobrym Mieście przy ul. Grunwaldzkiej.

37 komentarzy

  1. Zbyszku bardzo dziękuję Ci za przemiłą wycieczkę po Dobrym mieście, pogoda jak widzę sprzyjała i zdjęcia śa piękne. A Baszta Bociania jest coś jak ta w moim mieście, tylko u mnie ona jest o wiele większa, a nazywa się Basztą Siedmiu Płaszczy...
    Pozdrawiam serdecznie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Milo mi, dobrze wiedzieć, że bocianie baszty są też w innych miejscach. Pozdrawiam.

      Usuń
    2. Zbyszku kiedyś pisałam o niej w poście "Świet(l)ny Szczecin", który teraz zamieszczony jest na stronie "Moje miasto". Jeśli będziesz miał ochotę wybrać się na wirualną wycieczkę po moim mieście ... serdecznie zapraszam.
      Pozdrawiam serdecznie.

      Usuń
  2. Witaj, nie wiem czy wiesz,ale Baszta Bociania jest także w Trzcińsku Zdrój, wygląda jednak nieco inaczej, jest prostokątna...http://www.meg68.blogspot.com/2012/03/trzcinsko-zdroj-bociania-dzierzawa-i.html

    Dobre Miasto jest cudowne i przyjemnie mi się po nim z Tobą, wirtualnie spacerowało.
    Kreślę pozdrowienia!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pozdrawiam, Meg. Uciekam do Ciebie.

      Usuń
  3. Powiem jedno: SUPER ZDJĘCIA! :D :D :D
    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  4. Dooobre Miasto! I wielka Bazylika Mniejsza :)
    Pizza przy rondzie brzmi jak najbardziej na miejscu.

    OdpowiedzUsuń
  5. Zbyszku, bardzo dziękuję, że zabrałeś mnie ze sobą na spacer po Dobrym Mieście.
    Fantastyczne zabytki. A gotycka świątynia jest balsamem na moje serce. Muszę wspomnieć o kapliczce, które są elementem wielu regionów Polski. Na Warmii jest ich najwięcej. Są to prawdziwe perełki.
    A Twoje zdjęcia? jak zwykle, fantastyczne.
    Życzę Ci miłej niedzieli.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję, Łucjo. Pozdrawiam.

      Usuń
  6. krakowianka30/9/12

    No to pochodziłam sobie po Dobrym mieście...ciekawa wycieczka Zbyszku,czerwona cegła dominuje,wiemy,że to Warmia...:)
    Piękne zdjęcia,można po prostu polubic to miasto,bo jest "coś" wnim.
    Pozdrawiam miło:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. krakowianka30/9/12

      po Dobrym Mieście...sorry za błąd:)

      Usuń
    2. To małe, ruchliwe miasteczko. Bardzo przyjazne i ciekawe. Chyba najbardziej słynie z fabryki słodyczy i baszty właśnie.
      Pozdrawiam :)

      Usuń
  7. Cudna nazwa: Dobre Miasto! Bylam i podziwialam i innych zachecam...
    Serdecznosci
    Judith

    OdpowiedzUsuń
  8. Liczyć już chyba nie dam rady, kiedy to ja byłam w Dobrym Mieście:) - dawno. Ledwo, ledwo w pamięci odnajduję miejsca z Twoich zdjęć i opowieści.
    Wątek o kapliczkach, muszę sobie poszerzyć.
    pozdrawiam Cię Zbyszku!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zachęcam, kapliczki to bardzo przyjemny temat do czytania i oglądania. Pozdrawiam :)

      Usuń
  9. Wspaniałe zdjęcia, wspaniały spacer, cieszę się że możemy podziwiać prezentowane obiekty. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  10. Wspaniałe zdjęcia, wspaniały spacer, cieszę się że możemy podziwiać prezentowane budowle. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  11. Ciekawie ogląda się znajome okolice :-)
    Orneta jest blisko , a tam się wychowałam :-)

    OdpowiedzUsuń
  12. Dobre Miasto - chyba nie bylam nigdy, chociaz moze kiedys przejazdem? Ladne zdjecie wnetrza bazyliki, no i ta kamieniczka z drewnianym gankiem jak w Sopocie - sliczna!

    OdpowiedzUsuń
  13. Taki optymistyczny wpis. Choć dawno nie byłam w Dobrym Mieście, to pamiętam doskonale Kolegiatę.
    Zawsze zachwycają mnie wieże ciśnień i fakt, że w takich miastach były wodociągi już przed II wojną a w stolicy znaczna część domów nie tylko nie miała kanalizacji to i woda była na przysłowiowym podwórku..Dzięki Tobie zaczęłam też zwracać większą uwagę na Kapliczki. Na Warmii i Mazurach są takie masywne, murowane i zadbane.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też zastanawiałem się ostatnio nad wodociągami. Takich wież jest mnóstwo, chyba nie tylko na Warmii. Szkoda, ze cześć popada w ruinę. Ale chyba taka kolej rzeczy.

      Usuń
  14. Śliczne, zabytkowe miasteczko, a przede wszystkim czyściutkie, co zawsze mnie cieszy.
    Serdecznie pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  15. EMERYT30/9/12

    Bardzo interesujące zdjęcia i ciekawe info o kapliczkach. My Warmiacy musimy pamiętać o tym cudzie.

    OdpowiedzUsuń
  16. Ależ mnie ucieszył widok Baszty Bocianiej:)) Bardzo dawno temu, jako mała dziewczynka, w tym właśnie mieście miałam przyjemność przebywać przez trzy tygodnie wakacji. Nie pamiętam z tego pobytu nic poza tą właśnie Basztą, he, he i bocianem. Kiedy wraz z grupą kolonijną przechadzaliśmy się przez miasto zawsze zerkałam w jej stronę. Czuję, że nie tylko bocian, ale i czerwona cegła przyciągała mój wzrok:))
    Przemiłe zdjęcia... konserwator też:) słowa uznania za dbałość o kapliczkę!
    Życzę jak najwięcej takich spacerów, oby bez dziur w niebie (ale kaczki to lubią:) Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Super, ze wspomnienia wróciły. Takie spacery mógłbym odbywać codziennie. Prawdziwe ukojenie dla duszy.
      Dziękuję, pozdrawiam :)

      Usuń
    2. Wystarczy czasem słowo, żeby wspomnienia na nowo powróciły, oglądanie zdjęć ma tą siłę, że obrazy z przeszłości wracają jak żywe.
      A'propos zdjęć. Ciekawa jestem, Zbyszku, czy celowo wybrałeś te obiekty, bo stworzyłeś takie dobre miasto, a może rzeczywiście ono takie jest. Na Twoich zdjęciach jest ono takie ciepłe - czerwona cegła, święte miejsce i żółte tynki.
      Pozdrawiam serdecznie

      Usuń
  17. Ładna okolica ale pogoda chyba nie zawsze chciała współpracować.

    OdpowiedzUsuń
  18. Chyba tylko Warmia jest tak bogata w czerwoną cegłę, a szkoda.
    Pozdrawiam w poniedziałek.
    PS A na pizzę i krówki mam ochotę, mogłabym je zjeść i teraz - mimo nie odpowiedniej godziny, a co tam:-)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Krówki, prawdziwe ciągutki. Stomatolog będzie miał co robić :)

      Usuń
  19. gotyk to moja słabość, u Ciebie jak zwykle klimatycznie ;)

    OdpowiedzUsuń
  20. Bardzo ładna miejscowość i szkoda, że nie miałam tam okazji być. Dobrze, że dzięki Tobie chociaż trochę po nim pospacerowałam. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
  21. Dołączam z zachwytami do innych :)
    Świetnie zaprezentowałeś Dobre Miasto :)*

    OdpowiedzUsuń
  22. Anonimowy3/10/12

    Здорово!

    Luka

    OdpowiedzUsuń
  23. Klimat Dobrego Miasta niesamowity i dobrze uchwycony :-) Pozdrawiam :-)

    OdpowiedzUsuń
  24. Ciekawie zaprezentowałeś to miasteczko.. Klimacik niezły... :-)
    Ja oczywiście nigdy tam nie byłem... ale kto wie...

    OdpowiedzUsuń

| Copyright © 2007/17 Kochamy Warmię |